Columns

Periodiek zijn verschillende ambassadeurs aan het woord, wat zijn de verschillende ervaringen?
Iedere columnist geeft steeds de pen door...

aan de slag! 
anja derksen 

Adviseur microverontreinigingen in water / Secretaris STOWA-netwerk ‘Monitoring nieuwe stoffen’

Ruim 20 jaar geleden begon ik mijn carrière met de opdracht om eens bij elkaar te brengen wat we allemaal wisten over het voorkomen en de risico’s van geneesmiddelen in water. Er waren geluiden uit Duitsland dat bij de analyse van bestrijdingsmiddelen steeds een piek werd aangetroffen, dat een geneesmiddel bleek te zijn. Bij gerichte metingen bleken veel meer geneesmiddelen gevonden te worden. Er was nog erg weinig bekend over het onderwerp, lekker pionieren was dat!

Later mocht ik dat pionieren voortzetten als secretaris van het STOWA-netwerk Monitoring nieuwe stoffen. Een netwerk ‘voor en door waterschappen’, zoals dat zo mooi heet. Steeds op zoek naar nieuwe kennis en nieuwe inzichten, en dat vertalen naar wat de waterschappen er mee kunnen of moeten.

Inmiddels zijn we vele jaren - en vele updates van die vraag wat we weten over het voorkomen en risico’s van geneesmiddelen in water - verder. De blanco puzzel krijgt steeds meer kleur, en de stukjes vallen langzaam in elkaar. Spannend om mee te maken. De vragen die beantwoord zijn roepen echter ook weer nieuwe vragen op, en de puzzel wordt steeds groter. Gelukkig komen er ook steeds nieuwe puzzelaars bij.

De vraag hoe erg het is kan nog steeds niet eenvoudig beantwoord worden, en zal vanwege de complexiteit ook niet op korte termijn beantwoord worden. Maar geneesmiddelen horen niet in ons water. En we weten waar we maatregelen kunnen nemen en hoe. De uitdaging is hoe we onze euro’s zo efficiënt mogelijk kunnen inzetten met de grootste winst voor het milieu. Aan de slag dus!

Mij benieuwt het hoe het Rijk omgaat met alles wat we weten en niet weten, en hoe dat wordt omgezet naar beleid. Ik geeft het stokje daarom door aan Marc de Rooij van het Ministerie van Infrastructuur en Waterstaat.

deel kennis & inzichten
Michaël bentvelsen

Al jaren zijn vele waterschappers en andere water-professionals met het onderwerp van medicijnresten bezig. Vaak in de luwte, bijvoorbeeld in het platform opkomende stoffen van de Stowa, waar ecologen en toxicologen samen een beeld willen krijgen van de impact van allerlei opkomende stoffen op onze waterkwaliteit en het onderwaterleven. Soms ook wat meer in de publiciteit, zoals onze collega’s van de drinkwater bedrijven die aandacht vragen voor de kwaliteit van hun bronnen. Maar altijd met passie en met een oplossingsgerichte aanpak: Denk aan de beroemde of inmiddels in sommige kringen beruchte plaszakken van het (toenmalige) waterschap Groot Salland en de contacten in Brabant met de zorgsector. Denk aan de projecten met zuiveringstechnieken zoals de schone Maaswaterketen, de initiatieven van Delfland, Hollands Noorderkwartier, de ontwikkeling van effect based monitoring en de ecologische sleutel factor toxiciteit, etc.

Deze website is bedoeld om al die initiatieven een plek te geven zodat er zo veel mogelijk van kan worden geleerd, en zodat we aan onze kennis kunnen bouwen. Alle initiatieven zijn bouwstenen die samen de basis moeten vormen van verantwoorde beleidskeuzen. Keuzen over de prioriteitsstelling en keuzen over welke maatregelen we willen nemen. We hopen uiteraard dat bezoekers van de website meehelpen bouwen door informatie beschikbaar te stellen, in de vorm van links, documenten, voorbeelden van projecten.

Er is discussie over de urgentie van dit onderwerp. Zijn medicijnresten en andere micro’s ons belangrijkste probleem? Hebben we niet meer last van stikstof en fosfaat, of misschien van die Amerikaanse rivierkreeft die gisterochtend voor mijn keukenraam stond? In ieder geval is in de dichtbevolkte Rijn- en Maasdelta een aanzienlijk deel van ons water gezuiverd effluent, zeker in droge perioden. De concentraties van een cocktail aan stoffen kan dan aardig oplopen. Een zorgvuldige afweging van hoe schoon dat effluent behoort te zijn is daarom wat mij betreft op zijn plaats. En mijn ervaring is dat het Nederlandse publiek graag wat over heeft voor schoon water in de sloot en voor veilig drinkwater.

Voor de volgende column geef ik de pen graag door aan Anja Derksen. 
Zij trekt al jaren het Stowa platform opkomende stoffen.

De Europese Commissie is eind 2017 een consultatie gestart rond de aanpak medicijnresten

17 januari 2018

De opbrengst van de consultatie zal voor mei 2018 leiden tot een strategiedocument. In verband met de Europese verkiezingen zal dat document nog niet heel veel concrete voorstellen bevatten. De Unie van Waterschappen heeft via de Europese Koepel Eureau ook gereageerd op de consultatie, en heeft ook op 12 januari 2018 meegedaan aan een stakeholderbijeenkomst in Brussel, waar de Nederlandse ervaringen uitgebreid met de EC zijn besproken. De indruk is dat de Europese Commissie de aanpak uit Nederland en Duitsland als voorbeeld wil nemen. Via deze link is het mogelijk om ook een aantal interessante achtergrond documenten te downloaden.

Hotspotanalyse biedt handvatten voor mogelijke medicijnverwijdering uit afvalwater

18 december 2017

STOWA heeft onlangs een hotspotanalyse geneesmiddelen uitgebracht. Hierin wordt op transparante en eenduidige wijze de hoeveelheid humane geneesmiddelen ingeschat die via zuiveringsinstallaties (rwzi’s) in het oppervlaktewater terecht komt en de wijze waarop deze zich verspreiden in ontvangende regionale wateren.

Meer lezen

Informatieve bestuurlijke bijeenkomst

18 december 2017

Op woensdag 8 november organiseerde de Unie van Waterschappen in samenwerking met de Task Force medicijnresten en STOWA een informatieve bestuurlijke bijeenkomst over het thema 'medicijnresten uit water'. In het complex Seats2meet te Amersfoort heette Paul Roeleveld de gasten welkom. Hij constateerde dat er een zeer goede opkomst was, gezien het feit dat er meer dan zestig personen aanwezig was.

Meer lezen
Leer elkaar kennen...
bekijk de hoofdrolspelers